Gut-Brain Axis | ลำไส้เชื่อมกับสมอง

Gut-Brain Axis | ลำไส้กับสมองมีการแลกเปลี่ยนข้อมูลซึ่งกันและกัน สื่อสารต่อกันและกัน ส่งผลซึ่งกันและกัน การทำงานของลำไส้ก็มีผลต่อสมอง และการทำงานของสมองก็มีผลต่อลำไส้ เรียกได้ว่าทั้ง 2 อวัยวะมีการเชื่อมโยงกันอย่างแยกไม่ออก

ซึ่งการเชื่อมต่อกันของทั้ง 2 อวัยวะ เกี่ยวข้องกับระบบต่างๆ ดังนี้

  • Central Nervous System | ระบบประสาทส่วนกลาง
  • Enteric Nervous System | ระบบประสาทลำไส้
  • Neuroendocrine System | ระบบต่อมไร้ท่อ
  • Neuroimmune System | ระบบประสาทภูมิคุ้มกัน
  • Hypothalamic-Pituitary-Adrenal Axis | แกนไฮโปทาลามัส-พิทูอิทารี-อะดรีนัล
  • Autonomic Nervous System | ระบบประสาทอัตโนมัติ
  • Vagus Nerve | ประสาทวากัส
  • Gut Microbiota | จุลินทรีย์ในลำไส้
  • Metabolism | การเผาผลาญพลังงาน

ซึ่งจะมีผลต่อทั้ง 2 อวัยวะ รวมถึงต่อทั่วทั้งร่างกาย ดังนี้

  • Emotional | อารมณ์
  • Mental | จิตใจ
  • Cognitive | การรับรู้
  • Digestive | ระบบย่อยอาหาร
  • Hormone | ฮอร์โมน
  • Immune | ภูมิต้านทาน
  • Metabolism | การเผาผลาญ
  • Inflammation | การอักเสบ

Gut-Brain Axis | ลำไส้ = สมองที่ 2

ลำไส้ถูกเปรียบเทียบว่าเป็นสมองที่ 2 ของร่างกาย เพราะว่า

  1. ลำไส้เป็นแหล่งผลิตสารสื่อประสาทมากกว่า 30 ชนิด ซึ่งส่วนใหญ่สามารถพบได้ที่ระบบประสาทส่วนกลาง เช่น Acetylecholine, Dopamine และ Serotonin โดยที่
    • 90% ของ Serotonin ในร่างกาย ถูกผลิตที่ลำไส้
    • 50% ของ Dopamine ในร่างกาย ถูกผลิตที่ลำไส้
  2. ในสมองมีเซลล์ประสาท (Neuron) ~100,000 ล้านเซลล์ ในลำไส้มีเซลล์ประสาท ~500 ล้านเซลล์ ซึ่งมากกว่าไขสันหลัง (Spinal Cord) หรือระบบประสาทส่วนปลาย (Peripheral Nervous System)
  3. ในลำไส้มีสิ่งมีชีวิตเล็กๆ ไม่ว่าจะเป็นแบคทีเรีย เชื้อรา และอื่นๆ โดยที่จะมีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ซึ่งมีผลต่อสุขภาพโดยรวมทั่วร่างกาย สิ่งมีชีวิตทั้งหมดมีปริมาณล้านล้านตัว น้ำหนักรวม ~1.5 กิโลกรัม ซึ่งเทียบเท่ากับน้ำหนักสมอง

Gut-Brain Axis | สมองมีผลต่อลำไส้

  1. รู้สึกหิว | เมื่อสายตามองเห็นอาหาร จมูกได้กลิ่นอาหาร หรือลิ้นได้รสอาหาร จะกระตุ้นการหลั่งน้ำย่อยในกระเพาะอาหารและตับอ่อน
  2. ปวดท้อง อาหารไม่ย่อย | เมื่อมีความเครียดเชิงลบหรือความเครียดที่มากเกินไป จะทำให้ระบบย่อยอาหารและลำไส้ทำงานผิดปกติ ปวดท้อง อาหารไม่ย่อย
  3. ท้องไส้ปั่นป่วน | เมื่อมีความรู้สึกตื่นเต้นมากเกินไป จะทำให้รู้สึกท้องไส้ปั่นป่วน อยากอุจจาระ
  4. ภูมิต้านทานต่ำลง | เมื่อมีความเครียดที่มากเกินไปทั้งจากทางร่างกายหรือทางจิตใจ จะทำให้ปริมาณจุลินทรีย์ที่ดีในลำไส้ลดลง
  5. ท้องผูกหรือท้องเสีย | เมื่อมีความเครียดที่มากเกินไปทั้งจากทางร่างกายหรือทางจิตใจ จะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของเซลล์ผนังลำไส้

Gut-Brain Axis | ลำไส้มีผลต่อสมอง

  1. รู้สึกอิ่ม | GLP-1 คือ ฮอร์โมนที่หลั่งออกมาจากลำไส้เล็กแล้วส่งสัญญาณบอกสมองว่าอิ่มแล้ว
  2. รู้สึกดีเมื่อได้กินของอร่อย | ลำไส้เล็กจะผลิตสารโดปามีน (Dopamine) ซึ่งเป็นสารสื่อประสาทที่ทำหน้าที่เป็นรางวัลสำหรับสมองเมื่อได้รับสิ่งที่ปราถนา (Brain Reward System)
  3. การทำงานของสมอง | ลำไส้จะสร้างกรดไขมันสายสั้น (SCFAs) ซึ่งมีผลต่อการทำงานของสมอง
    • การเรียนรู้
    • ความจำ
    • ความเครียด
    • วิตกกังวล
    • ซึมเศร้า
    • ลดความอยากอาหาร
  4. อารมณ์และความรู้สึก | ลำไส้จะทำหน้าที่ผลิตสารสื่อประสาทมากมายหลายชนิด ซึ่งมีผลต่ออารมณ์และความรู้สึก ยกตัวอย่างตัวเด่นๆ เช่น
    1. Serotonin | สร้างความสุข ความสงบ ความผ่อนคลาย นอนหลับสบาย
    2. Dopamine | สร้างความพึงพอใจ ความรักใคร่ ความชอบพอ
    3. GABA | สร้างความผ่อนคลาย ลดความกระสับกระส่าย ลดความวิตกกังวล
  5. เส้นประสาทสมองคู่ที่ 10 | เมื่อมีภาวะลำไส้แปรปรวน หรือ ลำไส้อักเสบ จะมีผลทำให้ระบบประสาทวากัส (Vagus Nerve) มีประสิทธิภาพลดลง ซึ่งจะเกี่ยวกับ
    • ควบคุมการกลืนอาหารหรือน้ำ
    • ควบคุมการพูด
    • ควบคุมการหายใจ
    • ควบคุมระบบย่อยอาหารและความรู้สึกอิ่ม
    • ถ่ายทอดข้อมูลจากอวัยวะต่างๆ ไปสู่สมอง

อาหารเสริมพรีไบโอติก (Prebiotic)

Prebiotic by Wellness Hub

Prebiotic by Wellness Hub คือ อาหารเสริมใยอาหารประเภทละลายน้ำ (Water Soluble Dietary Fiber) ชนิดพาร์เชียลลี ไฮโดรไลซ์ กัวร์กัม (PHGG: Partially Hydrolyzed Guar Gum) ที่สกัดมาจากเมล็ดกัวร์ (Guar Bean) ประเทศญี่ปุ่น ผู้ซึ่งมีประสบการณ์ด้านนี้มายาวนานกว่า 35 ปี ทำให้มั่นใจได้ว่ามาจากธรรมชาติ ปราศจากพืชดัดแปลงพันธุกรรม การสังเคราะห์ และปลอดภัยจากสารพิษต่างๆ

ได้รับมาตรฐานด้านความปลอดภัยและด้านอาหาร ดังนี้

  • FDA | องค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา
  • Low – FODMAP | อาหารย่อยง่าย ไม่ท้องอืด ไม่ท้องผูก ไม่ท้องเฟ้อ ไม่ท้องเสีย ไม่ปวดท้อง
  • GMO Free | ไม่มีพืชดัดแปลงพันธุกรรม
  • Allergen Free | ไม่ทำให้เกิดการแพ้
  • VEGAN | มาตรฐานอาหารเจ – มังสวิรัติ – วีแกน
  • HALAL | มาตรฐานอาหารอิสลาม
  • KOSHER | มาตรฐานอาหารยิว

มีงานวิจัยเฉพาะของ PHGG (Partially Hydrolyzed Guar Gum) ทั้งในหลอดทดลอง ในสิ่งมีชีวิต และในมนุษย์ ว่ามีคุณประโยชน์ต่างๆ ดังนี้

  1. มีส่วนช่วยทำให้ระบบขับถ่ายทำงานเป็นปกติ
  2. มีส่วนช่วยทำให้ระบบภูมิต้านทานของร่างกายแข็งแรง
  3. มีส่วนช่วยป้องกันโรคอ้วน
  4. มีส่วนช่วยป้องกันโรคท้องผูก
  5. มีส่วนช่วยป้องกันโรคท้องเสีย
  6. มีส่วนช่วยป้องกันโรคลำไส้แปรปรวน (IBS: Irritable Bowel Sysdrome)
  7. มีส่วนช่วยป้องกันโรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง (IBD: Inflammatory Bowel Disease)
  8. มีส่วนช่วยป้องกันโรคมะเร็งลำไส้
  9. มีส่วนช่วยเพิ่มจุลินทรีย์ที่ดีในลำไส้
  10. มีส่วนช่วยเพิ่มการดูดซึมแร่ธาตุ
  11. มีส่วนช่วยเพิ่มกรดไขมันสายสั้น (SCFAs: Short-Chain Fatty Acids) ในลำไส้
  12. มีส่วนช่วยลดระดับคอเลสเตอรอลและระดับน้ำตาลในเลือด
  13. มีส่วนช่วยลดค่าดัชนีน้ำตาล (GI: Glycemic Index)
  14. มีส่วนช่วยลดความโหยหลังจากมื้ออาหาร
  15. มีส่วนช่วยลดไขมันส่วนเกินในร่างกาย
  16. มีส่วนช่วยลดระดับน้ำตาลสะสมในเลือด (HbA1C: Hemoglobin A1C)

ละลายน้ำเปล่าหรือเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพ ดื่มวันละ 1 ซอง

Youtube : Gut-Brain Axis | ลำไส้เชื่อมกับสมอง

Similar Posts